Het Vlaamse integratiemodel inspireert

Door Miranda Van Eetvelde op 30 oktober 2012, over deze onderwerpen: Inburgering

Burgerschap en identiteit. Twee thema’s die niet alleen in Vlaanderen voor hevige discussies zorgen, maar ook ver daarbuiten. Vorige week nam Miranda Van Eetvelde hierover het woord tijdens een vergadering in de Interparlementaire Unie, kortweg de IPU, in Quebec. Als ontmoetingsplaats voor parlementairen uit alle hoeken van de wereld is de IPU het ideale platform om dergelijk debat op te starten.

Dat de vergadering van de IPU dit jaar in Quebec plaatsvond, is geen toeval. Als Franstalige enclave in een hoofdzakelijk Engelstalig continent - Noord-Amerika - is het debat rond identiteit en burgerschap voor de Quebecois meer dan een theoretisch gegeven. Het is dagelijkse realiteit. Vlaanderen met Quebec vergelijken zou ons veel te ver leiden. Voor mijn tussenkomst op de IPU-vergadering heb ik dan ook gekozen voor twee thema’s waar ook Vlaanderen kan bijdragen aan het debat rond burgerschap en identiteit: inburgering en decentralisatie.

Het concept van de ‘inburgering’ is een benadering waar wij als Vlamingen best trots op mogen zijn. Het doel van de integratiecursussen is nieuwkomers bij te staan in hun zoeken naar hun plaats in de Vlaamse samenleving. Dit betekent, onder andere, dat zij onze taal - het Nederlands - leren, maar even goed dat nieuwe Vlamingen wordt bijgebracht hoe ze zich op de arbeidsmarkt moeten begeven, of hoe en vooral waarom ze om de zoveel jaar naar het stemhokje worden uitgenodigd.

De ‘inburgering’ moet bijdragen aan de ontwikkeling van een ‘civic identity’, wat betekent dat iedereen die zich deze principes toe-eigent deel kan uitmaken van onze gemeenschap, los van huidskleur, afkomst, godsdienst of seksuele geaardheid. Tijdens, maar vooral na mijn tussenkomst in Quebec, werd het mij duidelijk dat voor vele collega's dit soort integratiecursussen volkomen nieuw was.

Nochtans bieden inburgering en integratie een positief antwoord op de uitdagingen die gepaard gaan met migratie. Want migratie is een gegeven van alle tijden en van alle plaatsen. Het zou dan ook goed zijn mochten andere landen en andere gemeenschappen kunnen leren van ons Vlaamse integratiemodel. Een model dat perfect het midden houdt tussen de twee extremen van, enerzijds, opgedrongen assimilatie, en anderzijds, noodgedwongen gettovorming.

De resolutie over burgerschap en culturele en taalkundige diversiteit die na het IPU-debat werd aangenomen miste wel wat slagkracht. Zeker het thema van autonomie en decentralisatie werd vakkundig uit de weg gegaan. Voor sommige landen blijft dit taboe. Nochtans kan ook dit een oplossing zijn, zeker voor staten waar verschillende volkeren naast mekaar leven: decentralisatie niet als een doel op zich, maar wel als een middel om vrede en welvaart een kans te geven.

In alle tussenkomsten werd duidelijk gemaakt dat identiteit en respect voor de eigen taal en cultuur globalisering niet hoeven uit te sluiten. Want te vaak worden identiteit en globalisering lijnrecht tegen over elkaar geplaatst. Ook in Vlaanderen loopt dit clichédenken bij herhaling volop. Het debat wordt flauwtjes vernauwd tot de keuze tussen het op zichzelf terugkeren of kosmopolitisme. De economische verwevenheid en technologische vooruitgang die gepaard gaan met globalisering - vliegtuigreizen, sociale media … - lieten nog al eens vermoeden dat iedereen binnenkort in een werelddorp zou leven. De werkelijkheid is wel even anders: respect voor taal en cultuur is allerminst een uiting van bekrompenheid. Vele buitenlandse collega’s hebben dit in hun tussenkomst benadrukt.

Het opzet van de IPU is niet om pasklare antwoorden bieden, wel om elkaar te inspireren. Vlaanderen is Quebec niet, en elke gemeenschap moet zelf uitmaken wel systeem het meest aangewezen is, op voorwaarde uiteraard dat iedereen de kans krijgt om hier deel van uit te maken. Maar ons Vlaams model van inburgering en integratie wordt alvast positief onthaald, ook in het buitenland. Onze Vlaamse bescheidenheid kennende, mag dit al eens luidop worden gezegd.

Hoe waardevol vond je dit artikel?

Geef hier je persoonlijke score in
De gemiddelde score is