Zwartwerk in de bouw

Door Miranda Van Eetvelde op 8 maart 2011, over deze onderwerpen: Asiel, Economie, Ondernemen, Werken

Tijdens controles van de Sociale Inspectie in 2009 en 2010 bleken 670 van de 692 gecontroleerde Brazilianen hier illegaal aan het werk te zijn. Dit is net geen 97 procent!

Hoewel er geen absolute cijfers over het aantal Braziliaanse zwartwerkers in ons land beschikbaar zijn, schat men hun aantal in de bouwsector alleen al op zo’n 50.000. Daarmee is Brazilië één van de belangrijkste rekruteringsmarkten geworden. Men spreekt niet voor niets over de ‘nieuwe Polen’. Zeker nu blijkt dat gediversifieerd wordt richting andere sectoren is het noodzakelijk de problematiek effectief aan te pakken.

Ter oplossing wordt de "ketenverantwoordelijkheid" voorgesteld. Het is immers zo dat de firma’s, die de Braziliaanse werknemers leveren, in onderaanneming werken. Indien er inbreuken op de sociale wetgeving worden vastgesteld, worden de arbeiders het land uitgezet. Enkele maanden later kunnen ze met valse papieren terugkeren. De hoofdaannemers blijven dan buiten schot. Met de ketenverantwoordelijkheid, die onderdeel is van een Europese richtlijn, zou de hoofdaannemer op een bouwwerf aansprakelijk kunnen worden gesteld voor inbreuken op de sociale wetgeving.  In haar antwoord op een parlementaire vraag die ik onlangs stelde, toonde minister van Werk Joëlle Milquet  (cdH) zich voorstander  van de aansprakelijkheid voor hoofdaannemers.

Voorzichtigheid gepast

Is deze ketenverantwoordelijkheid het ultieme redmiddel? Wellicht zijn er goede argumenten om de hoofdaannemer meer verantwoordelijkheid te geven en op die manier misbruiken tegen te gaan. Toch past voorzichtigheid. De Europese richtlijn bevat weliswaar enkele goede punten, zoals de verplichting voor de werkgevers om de tewerkgestelde te controleren op het bezit van de benodigde geldige documenten.  Dit zal de strijd tegen zwartwerk en de aanpak van illegalen zeker ten goede komen.

De hoofdaannemer zal echter ook de zware eindverantwoordelijkheid moeten dragen met betrekking tot alle sociale wetgeving, ook voor werknemers van de onderaannemers. In de praktijk zal het echter niet evident zijn om steeds op de hoogte te zijn van alle verplichtingen van het aanwezige personeel. Bovendien is de hoofdaannemer op dit moment reeds in bepaalde gevallen aansprakelijk voor het betalen van de belastingen en socialezekerheidsbijdragen van de onderaannemer.

De volledige verantwoordelijkheid doorschuiven naar de hoofdaannemer, lijkt dan ook een brug te ver te zijn. In dit debat is het immers noodzakelijk om een evenwicht te zoeken tussen het aanpakken van de straffeloosheid van sommige aannemers en het beschermen van de vele aannemers die ter goeder trouw zijn. Deze laatsten mogen niet het slachtoffer worden van de praktijken van hun malafide collega’s.

Hoe waardevol vond je dit artikel?

Geef hier je persoonlijke score in
De gemiddelde score is